Toppers over 77 jaar CHIO: Nelson Pessoa

Nelson Pessoa is een Braziliaanse ruiter die sinds 1961 in Europa woont en werkt. Hij heeft een zoon Rodrigo die al jong in zijn voetsporen wist te treden en drie kleindochters. Ruim 30 jaar was hij actief op het allerhoogste niveau waarin hij de spil van het Braziliaanse team was. Nelson reed maar liefst vijf Olympische Spelen waarvan één samen met zijn zoon (Barcelona 1992). Hij wist zeven keer de Derby van Hamburg te winnen, nam deel aan twee Europese Kampioenschappen, won twee keer de Grand Prix van Aken en in 1966 de Grote Prijs van Rotterdam.

 

Naast “Neco” had Nelson ook de bijnaam “Tovenaar van de techniek”, omdat hij zo ontzettend licht reed. Hij zocht balans tussen zoveel mogelijk controle en de natuurlijke beweging van het paard. Hij was niet alleen een geweldig ruiter, ook als coach timmerde hij aan de weg. Hij begeleidde zijn zoon, maar bijvoorbeeld ook het Saudische team. Hij was het perfecte voorbeeld van hoe je één wordt met je paard en wist dit ook over te brengen op anderen. Precies 30 jaar nadat hij in het Kralingse bos de Grote Prijs won, won zijn zoon Rodrigo deze ook. De cirkel was rond, maar is hierbij nog ronder geworden. Precies zestig jaar na de overwinning van Nelson en dertig jaar na de eerste keer dat Rodrigo in Rotterdam de Grote Prijs won, gingen wij bij Nelson Pessoa op visite.

We worden gastvrij ontvangen in het gezellige huis van Nelson waarin we tot onze verassing de bekende zilveren voorwerpen treffen die voorheen tijdens het CHIO bij de prijsuitreiking werden uitgereikt. Natuurlijk beginnen we ons gesprek met de vraag hoe het met hem gaat. Nelson: “Goed! Mijn gezondheid is nog steeds goed, ik geef nog steeds wat les, onder andere aan Juri Mansur en ik volg de concoursen nog. Soms ga ik er zelfs nog heen, maar vaak kijk ik via tv of een live stream, want op de meeste evenementen vind ik de dagen veel te lang. Ik reis nog graag, onder andere naar Amerika om mijn zoon Rodrigo, zijn Amerikaanse vrouw en mijn drie kleindochters te zien. Ze wonen net buiten New York. Over mijn kleindochters, helaas zal geen volgende generatie Pessoa in de paardensport te zien zijn. Ze hebben wel gereden, maar inmiddels rijdt niemand van mijn kleinkinderen meer. Verder vermaak ik me thuis. Tot de Olympische Spelen in Parijs heb ik zes jaar lang de eventingruiters uit Australië getraind. In Parijs hebben ze een zilveren individuele medaille behaald en in Tokio werd zelfs zilver met het team behaald en mocht ook nog een bronzen individuele medaille in ontvangst genomen worden. Eventing was voor mij een geheel nieuwe ervaring, ik volgde het wel altijd, maar heb die discipline nooit beoefend.”

 

“In 1961 kwam ik naar Europa en in 1962 reed ik voor de eerste keer in Rotterdam waarna ik in de daarop volgende 30 jaar veelvuldig terugkwam. Toen ik jong was, was het CHIO één van de klassiekers waarvan je droomde daar een keer de Grote Prijs te winnen. Ik houd van Nederlandse concoursen, ze zijn vaak vol mooie tradities en zijn van hoge kwaliteit. Toen ik naar Europa kwam, ontwikkelden de concoursen zich snel, je zag ze groeien. In Rotterdam vond ik dat extra knap. De locatie is voor jullie als organisatie moeilijk ondanks dat het concours heel centraal ligt.”

“Ik heb een aantal mooie herinneringen aan jullie. Natuurlijk mijn overwinning in de Grote Prijs, maar ook de EK’s en de puissance rubrieken vond ik heel mooi. Ik herinner me niet alles meer, maar ik vond jullie prijzen altijd heel mooi, ik heb zelfs nog zilveren voorwerpen hier in de kamer staan. Als ik aan mijn gehele carrière denk, komt Rotterdam ook zeker terug bij de mooiste momenten. Daarnaast het twee keer winnen van Aken en de zeven overwinningen die ik behaalde in de derby van Hamburg. Over de overwinning in de Grote Prijs in Rotterdam, die behaalde ik met Caribe, een heel mooi, Argentijns paard. Caribe was een schimmel, ruin, niet heel groot, heel elastisch, makkelijk te rijden en heel erg lief. Ik heb haar drie à vier jaar gereden, maar haar carrière was helaas niet lang, ze werd ziek. Maar in die korte tijd heeft ze me veel succes gebracht en met haar starten was altijd een groot plezier. Overigens heb ik goede herinneringen aan alle paarden die mij de kans tot succes gaven, ze zitten allemaal in mijn hart. Ik was altijd zo goed mogelijk voor mijn paarden, ik hield van ze en had alle geduld met ze. Ik fokte ook zelf. Grappig om te vertellen is hierbij dat ik een paar jaar gesponsord werd door het champagnemerk Moët & Chandon, al mijn paarden hadden toen champagnenamen.”

 

“Ik reed zeker meer dan 20 keer in Rotterdam en kwam altijd met veel plezier naar jullie toe. Als ik mijn planning maakte voor een nieuw seizoen, was het CHIO één van de eerste concoursen die ik noteerde. Jullie hospitality vind ik speciaal, maar ook het koninklijk bezoek vond ik altijd geweldig, wij ruiters waarderen dat echt. Nadat ik stopte met rijden, kwam ik als coach naar het Kralingse bos, zo was ik er vorig jaar nog voor Engelse leerlingen.”

 

“Mijn eigen coach was mijn vader. Hij reed niet op hoog niveau, maar toen ik ongeveer tien jaar oud was, leerde hij me de beginselen van goed paardrijden. Verder heb ik mezelf alles geleerd, onder andere door het kijken naar anderen. Er waren in die tijd in Brazilië geen internationale ruiters, alleen wat ruiters uit het leger. Ik was de eerste ruiter die internationaal ging rijden en ik kreeg er een mooi leven door.”

“Dit jaar is Brazilie dus terug in de Longines League of Nations en natuurlijk kom ik kijken. Mijn zoon Rodrigo is dan ook in Nederland en ik hoop dat hij in het team zit, samen met Juri Mansur en Luciana Diniz. De laatste heeft momenteel een heel goed paard. Ik kijk graag naar de Longines League of Nations, ik kijk sowieso graag teamwedstrijden. De landenwedstrijd staat voor mij voor traditie en ceremonie. Ik hoop dat deze initiatieven nog lang blijven bestaan. Iedereen verandert alles, maar ik vind dat de FEI de traditie in onze sport in ere moet houden. De concurrentie in een team is dan anders en daar houd ik van. Geen strijd tussen individuele sporters, maar tussen landen. Dit is goed voor de sport en de team spirit. Ja, in mijn ogen is dit mooier en beter dan individuele strijd.”

 

We vragen Nelson of hij naast op het concoursterrein ook wel eens de stad Rotterdam in ging. Een lach verschijnt op het gezicht van de grootmeester en een overtuigend antwoord volgt. Nelson: “Jaaaa! Ik heb wel eens een boottour gemaakt en jullie hebben veel goede restaurants. In Rotterdam kun je goed eten.“

 

In de tijd van Nelson stond de Puissance rubriek steevast op het programma. Niemand kon zo mooi op de beroemde muur aan kon rijden als hij. Hij kon extreem vloeiend de hindernis benaderen, zonder ook maar één pas te versnellen of in te moeten houden. We vragen om een reactie en die is nuchter. Nelson: “Dat is aangeboren talent, ik zag de afstand gewoon en hoefde dit niet te leren.”

 

Nelson was ook uitvinder. Hij was de eerste met zijn eigen harnachementlijn, wie kent de Pessoa teugel en Pessoa zadels niet?! Nelson: “Toen ik jong was, was het prijzengeld niet genoeg om van te leven. Ik zocht dus mogelijkheden. Zo was ik de eerste ruiter ter wereld met een sponsor, ik creëerde commercie in de sport. Ik wilde paardrijden en geen paarden verkopen. Zo werd ik echter wel  prof, wat in die tijd betekende dat ik geen Olympische Spelen meer mocht rijden, maar ik had er toch al vijf gereden. Ook wilde ik na mijn sportcarrière een goed leven, nog steeds zonder paarden te hoeven verkopen. Daarom ontwikkelde ik equipment voor de paardenmarkt, ik creëerde mijn eigen business. Je kunt niet rijden en elders je geld verdienen, maar met een sponsor en je eigen harnachementlijn kon dat wel.”

 

Het werd tijd om ons gesprek af te sluiten. Nelson: “Ik heb overal ter wereld wedstrijden gereden, maar kan vertellen dat Rotterdam één van de meest vooraanstaande is. De organisatie gaat duidelijk voor kwaliteit en het niveau van de sport is bij jullie in korte tijd dan ook erg gestegen. In mijn tijd had je vooral Toon Ebben, er waren slechts enkele profs. Inmiddels zijn er heel veel goede ruiters en goede paarden. Welke goede paarden van nu ik graag had willen rijden? Ermitage Kalone van Gill Thomas en Vertigo du Desert van Luciana Diniz, vooral de laatste zou mij goed passen. Graag tot ziens in Rotterdam in juni, ik hoop jullie daar allen te zien.”

 

We zijn onder de indruk. Op visite bij Nelson Pessoa, Neco, The Wizard, de tovenaar, The Brazilian Sorcerer, de meester van Chantilly, de vliegende Braziliaan. Hij was al vaak bij ons in Rotterdam, maar we hopen toch dat er nog een paar jaar bijkomen!